Blog

સમૃદ્ધ ભારત – નીતિ અને નિયતના નૂતન માર્ગે…

સમૃદ્ધ ભારત – નીતિ અને નિયતના નૂતન માર્ગે…

“ભારતીય ઇતિહાસમાં ચાણક્ય એક એવા યુગપુરુષ થઈ ગયા, જેમણે ભારતની સામાજિક વ્યવસ્થામાં ઘડતરની ઉત્કૃષ્ટ બૌદ્ધિક પરંપરાને જન્મ આપ્યો અને આજીવન ચારિત્ર્ય, સ્વાભિમાન અને કર્તવ્યનિષ્ઠાને સૌથી વધુ મહત્ત્વ આપ્યું. આજથી આશરે ૨૩૦૦ વર્ષ પહેલાં આ ચાણક્યના આશીર્વાદથી ચંદ્રગુપ્તે પાટલીપુત્રમાં મૌર્યવંશની સ્થાપના કરી ત્યારે ચંદ્રગુપ્તને કહેલું કે, ‘રાજાના શાસનનો પાયો પ્રજા છે. “

«òLkk rník{kt s hkòLkwt yLku hkßÞLkwt rník Au. su hkò «òðíMk÷ nkuÞ Au, íkuLkk hkßÞLke Mk{]rØ ðÄu Au. hkòLkwt {wÏÞ fkÞo «òLke Mkw¾-þktrík yLku Mk{]]rØ ðÄkhðkLkwt Au. «ò ðå[u ¼ú{ý fhíkku hkò ÃkqòÞ Au.’

ðzk«ÄkLk LkhuLÿ {kuËeLke Lkerík-herík yLku ¼khíkLku Mk{]Ø çkLkkððkLke «kÚkr{fíkk{kt [kýõÞLke Mk÷knLkwt yLkwMkhý òuE þfkÞ Au. rðï{kt rðfkMkLke Ëkux [k÷e hne Au yLku ¼khík Ãký Mk{]Ø ËuþkuLke rËþk íkhV ð¤e hÌkwt Au, íÞkhu yksfk÷ yÚkoþk†eyku yLku ykÄwrLkf Ãktrzíkku LkhuLÿ {kuËeLke ykŠÚkf Lkerík Ãkh øknLk ®[íkLk yLku rð&÷u»ký fhe hÌkk Au. Ëuþ{kt ykŠÚkf ûkuºku rLkhkþkLkk ðkíkkðhý{kt [kh {kMk sux÷k xqtfk økk¤k{kt s ÍzÃk¼uh MkwÄkhku fhe þfLkkh {kuËeLkwt økrýík Mk{síkkt yLku Mk{òðíkkt ÷u¾ku «økx ÚkE hÌkk Au. ¾kMk fheLku íku{Lke rðËuþeÞkºkkyku ÃkAe íkku yktíkhhk»xÙeÞ LkkýktMktMÚkkyku MkkÚku Mktf¤kÞu÷k íksT¿kku {kxu Ãký ‘{kuËeLkkur{õMk’ yuf yÇÞkMkLkku rð»kÞ çkLke økÞku Au.

Mk{]Ø ¼khíkLke ÃkkuíkkLke MktfÕÃkLkkLku {qŠík{tík çkLkkððk LkhuLÿ {kuËeyu yíÞkh MkwÄe{kt su þkMkLkþi÷e yÃkLkkðe yLku rðrðÄ Ãkøk÷ktyku ¼Þko íkuLkk Ãkh Lksh fheyu íkku QzeLku ykt¾u ð¤øku íkuðku íkVkðík yu Au fu yøkkWLkk fkuEÃký þkMkfku fhíkkt íkÆLk swËe heíku ÃkkuíkkLke ykŠÚkf LkeríkLku MkV¤ çkLkkððk {kxu «Úk{ rËðMkÚke s rðËuþLkeríkLku MkkÚku òuze Au. 125 fhkuzLke ykçkkËe Ähkðíkk ËuþLkku MkðkOøke rðfkMk fhðku nkuÞ yLku íkuLke «òLku Mkk[k yÚko{kt Mkw¾e yLku Mk{]]Ø çkLkkððe nkuÞ íkku {kºk ËuþLkk MktMkkÄLkku fu Mkk{ÚÞo Ãkh s ykÄkh hk¾ðkLku çkË÷u yLÞ ËuþkuLkku MknÞkuøk Ãký òu ÞkuøÞ heíku ¼khíkLkk ÷k¼{kt ÷uðk{kt ykðu íkku rðfkMkLke hVíkkh{kt LkkUÄÃkkºk ðÄkhku ÚkE þfu.

rðfkMkLke «kÚkr{f þhík þktrík yLku hksfeÞ ÂMÚkhíkk Au. Lkuík]íðLkwt ËqhtËuþe¼ÞwO ËþoLk yLku Mk{Þ MkkÚku íkk÷ r{÷kðe ykøk¤ ðÄðkLkku ÃkwY»kkÚko íÞkh ÃkAeLkk ¢{u Au. ykÚke ðzk«ÄkLku ÃkkuíkkLke hksfeÞ RåAkþÂõík Úkfe yLkuf Ãkzfkhku ðå[u Ãký Mkki«Úk{ íku{ýu ðirïfMíkhu ø÷kuçk÷ fkuBÞwrLkxeLkku ¼khík MkkÚkuLkk ÃkhMÃkh{ktLkk rðïkMk ðÄkhðk {kxuLke fðkÞík ykËhe Au. ½hyktøkýu ÃkkuíkkLke ykŠÚkf Lkerík{kt íkku ½ýkt VuhVkhku fÞko s Au, Ãkhtíkw rðËuþLkeríkLku Ãký ykŠÚkf rðfkMkLkk yusLzk{kt økrík ÷kððk {kxu íku{ýu su «ÞkMkku fÞko Au, íkuLku Mk{ßÞk ðøkh {kuËeLkk rðfkMk rðÍLkLku Mk{sðkLke {Úkk{ý yÄqhe s hnuðkLke Au.

ðzk«ÄkLk íkhefuLkk íku{Lkk Mk{Þøkk¤kLkwt ÍeýðxÃkqðof f÷kfku{kt rð&÷u»ký fheyu íkku íku{ýu ÃkMkkh fhu÷k f÷kfku{kt {kuxku rnMMkku rðËuþLkerík ÃkkA¤ ðÃkhkÞku Au. rçkLkÃkhtÃkhkøkík þÃkÚkøkúný Mk{khkun{kt Ëûkuþ ËuþkuLkk hk»xÙ«{w¾kuLke nkshe,  ¼qíkkLk, LkuÃkk¤ yLku rçkúõMk rþ¾h {tºkýk {kxu çkúkrÍ÷Lke Þkºkk, òÃkkLk, ykuMxÙur÷Þk, [eLk yLku y{urhfkLke MkkÚku yuf ÃkAe yuf [kh Wå[MíkheÞ rþ¾h {tºkýkyku, ËwrLkÞk¼hLkk fkuÃkkuohux søkíkLkk {nkhÚkeyku MkkÚku rð[kh-rð{þo íkÚkk rðËuþku{kt ðMkíkk ¼khíkeÞku MkkÚkuLkku MktÃkfo su heíku íku{ýu «kÚkr{fíkkÃkqðof fÞko Au íku yMkkÄkhý Au. yk çkÄk s f÷kfku{kt {nËTytþu íku{ýu ¼khíkLku ykŠÚkf rðfkMkûkuºku ykøk¤ ðÄkhðk {kxuLkwt s yr¼ÞkLk [÷kÔÞwt Au.

{kuËeLkkur{õMkLke rðrþüíkk yu Au fu yøkkWLkk þkMkfku fhíkkt íkÆLk sqËe s þi÷eÚke íku{ýu Lkðe rðËuþLkeríkLkk Ãkøkhý {ktzâk Au. íku{Lke Lkerík MkV¤ ÚkE hne Au, íkuLkk «{ký Ëhuf Ëuþku{kt íku{Lku {¤u÷ku ykðfkh Au. {qzehkufkýfkhkuLkku WíMkkn òuíkkt fne þfkÞ fu Lkðe MkhfkhLke Lkerík-herík yLku hksfeÞ Lkuík]íðLke RåAkþÂõík{kt yu MkkiLku ¼hkuMkku çkuXku Au. LkhuLÿ {kuËeLkk rðÍLk{kt su y÷øk árüfkuý Au íku Ãký nðu Äehu-Äehu søkíkLku Mk{òðk ÷køÞku Au. {kuËeyu ÃkkuíkkLke ykŠÚkf LkeríkLkku {Ëkh Ãkrù{Úke Äehu Äehu yurþÞkfurLÿík fÞkuo Au. rðËuþe MktçktÄku{kt sqLkk ÃkqðoøkúnkuLku fkuhkýu {qfðkLkwt MkknMk ðzk«ÄkLku su fÞwO Au, íkuLkkÚke ¼khíkLke ðirïf AkÃk{kt ½ýku MkwÄkhku ÚkÞku Au. [eLk, ÃkkrfMíkkLk yLku y{urhfk MkkÚkuLkk MktçktÄku{kt íku{ýu su «ÞíLkku fÞko Au, íku Ëþkoðu Au fu ¼khíkLkk çkkirØf rníkkuLke hûkk {kxu Ãkkuíku fux÷ktf òu¾{ku WXkðeLku Ãký çku zøk÷kt ykøk¤ ðÄðk {kxu íkiÞkh Au.

íku{Lke rðËuþLkerík{kt Ãký ½hyktøkýkLke «kÚkr{fíkkykuLku fkuhkýu {qõÞk ðøkh s yøkúe{ nhku¤{kt h¾kE Au. {qzehkufký ykf»koðkLke íkeðú Ít¾Lkk yLku yrLkðkÞoíkk ðå[u Ãký ‘{uf RLk RÂLzÞk’Lkk yr¼øk{Lku fuLÿMÚkkLku h¾kÞku Au. RL£kMxTõ[hLkk rðfkMk{kt {kuxkÃkkÞu hkusøkkheLkwt rLk{koý ykÃkkuykÃk ÚkkÞ íkuðe Lkerík y{÷{kt {qfkE Au. M{kxo þnuhkuLkku rðfkMk, nkEMÃkez hu÷ðu Lkuxðfo yLku LkËeykuLkk yufºkefhý suðe çkkçkíkku LkhuLÿ {kuËeLkk LkqíkLk ËþoLkLke QÃks Au. {n¥ðLke çkkçkík yu Au fu yLÞ ËuþkuLkk MktçktÄku MkwÄkhíke ð¾íku Ãký ¼khíkLkk rníkku MkkÚku Mk{kÄkLk Lknª fhðkLke ®n{ík Ãký íku{ýu Ëk¾ðe Au, su ¾kãMkwhûkk suðk {k{÷u ¼khíkLkk {¬{ ð÷ý{kt Ëu¾kÞ Au. ykŠÚkf rðfkMkLkk rðÍLk{kt ðzk«ÄkLkLkwt rðþu»k æÞkLk õÞkt furLÿík ÚkÞu÷wt Au, íku Mk{sðk suðwt Au.

Ãkzkuþ{kt þktrík, ÂMÚkhíkk yLku {sçkqík ÷kufþkneLkku rðfkMk yu ¼khíkLkk rník{kt Au. ¼khík-[eLk MktçktÄku ðå[uLke fzðkþ yLku yrðïkMkLkwt ðkíkkðhý ½xu íkku MkhnËe rððkË Wfu÷ðkLkwt Mkh¤ çkLku. Ãkrhýk{u, Mkthûký ÃkkA¤ ¾[koíkk yZ¤f Lkkýkt ËuþLkk LkkøkrhfkuLkk ¼÷k {kxu ðkÃkhe þfkÞ.

rîÃkûkeÞ ÔÞkÃkkh fkhkuçkkh ðÄkheLku {qzehkufkýLku ykf»koðkLkwt çkezwt íku{ýu ÍzÃÞwt Au. [eLk ðirïf ÔÞkÃkkh{kt 10 xfkÚke ðÄkhuLkwt ¼køkeËkh Au, ßÞkhu ¼khík {kºk 1.5 xfk s rnMMkku Ähkðu Au. rðËuþe {wÿkLke çkkçkík{kt ¼khík ËwrLkÞk{kt 20{wt MÚkkLk Ähkðu Au. ËwrLkÞk{ktÚke [eLkLku «kÃík Úkíkkt fw÷ rðËuþe {qzehkufkýLkk Ãkkt[{k ¼køk fhíkkt Ãký ykuAwt {qzehkufký ¼khíkLku «kÃík ÚkkÞ Au.

hk»xÙeÞ Mkwhûkk yLku Mkthûký ûkuºku Mknfkh Ãkh ðzk«ÄkLku ¼kh {qõÞku Au. ¼khíkLke MkhnËku Ãkh ÷ktçkk Mk{ÞÚke su heíku yþktrík yLku yrðïkMkLkwt ðkíkkðhý Au, íku òuíkkt ËuþLku Mk{]Ø çkLkkððk {kxu yLku ykŠÚkf rðfkMkLke økrík ðÄkhðk {kxu MkhnË WÃkh þktrík yLku rðïkMkLkwt ðkíkkðhý sL{kððk yíÞtík sYhe Au. su íku{Lkk ¢{çkØ Ãkøk÷ktyku{kt òuðk {¤e hÌkwt Au. þ†kuLkwt WíÃkkËLk Ãký ½hyktøkýu fhðkLke Lkerík Ãký VkÞËkykuLke çkkçkík{kt Mkhðk¤kLku çkË÷u økwýkfkhÚke økýe þfkÞ íkuðe Au.

QòoLkk Lkðk †kuík MkwrLkrùík fhðk {kxu ðzk«ÄkLku rðrþü «ÞíLkku ykËÞko Au. ¼khíkLke rðfkMkÞkºkk{kt Qòo MkwhûkkLku MkËtíkh yðøkýðk{kt ykðe Au. ÃkuxÙkur÷Þ{ WíÃkkËLkkuLke ykÞkík fhðk{kt ËwrLkÞkLkku MkkiÚke {kuxku [kuÚkk LktçkhLkku Ëuþ nkuðkÚke ¼khík yktíkhhk»xÙeÞ fk[k íku÷Lkk WíÃkkËLk yLku ¼kð{kt Úkíkk Wíkkh-[ZkðLku fkhýu yÚkoíktºk ÃkhLkku ytfwþ Ze÷ku Ãkzu Au, suLkk fkhýu {kU½ðkhe suðe Mk{MÞkyku Ãký hk»xÙLku Mkíkkðíke hnu Au. Ãkrù{ yurþÞk yLku {æÞ yurþÞk{kt QòoLkk MkMíkk †kuíkLkk ¼tzkh Au. suLkku ÷ktçkk Mk{ÞÚke yrðïkMk suðk fkhýkuLku ÷eÄu s WÃkÞkuøk ÚkE þõÞku LkÚke. yu s heíku, rn{k÷ÞÚke Lkef¤íke LkËeLkk ÃkkýeLkk «ðkn Úkfe WíÃkLLk ÚkE þfíke rðs¤eLkku ÷k¼ Ãký swËk swËk rððkËkuLkk fkhýu {¤e þfíkku LkÚke. yk{, fwËhíke MktMkkÄLkku yLku ËwrLkÞkLke ¼kiøkkur÷f ÂMÚkríkLku æÞkLk{kt hk¾eLku Ãký LkhuLÿ {kuËeyu ÷k¼k÷k¼Lke {n¥k{ økýíkhe fhe, ÃkkuíkkLke ykŠÚkf LkeríkLku MkwáZ fhðk {kxu rðËuþku MkkÚkuLkk MktçktÄ{kt ÃkrhðíkoLk ykýíke rðËuþLkeríkLkku y{÷ fÞkuo Au.

¼khíkLku RL£kMxÙõ[hLkk y¼kð{ktÚke çknkh ÷kððk {kxu íku{ýu rðþu»k æÞkLk fuLÿeík fÞwO Au. ËuþLkk rðfkMk Mkk{ÚÞoLku Ãkqhe heíku «kÃík fhðk {kxu {k¤¾køkík MkwrðÄkykuLke sYrhÞkík Au, íku «Úk{Úke s Ëhuf Mkhfkhku òýíke nkuðk Aíkkt íkuLkk Ãkh Ãkqhíke «økrík MkkÄe þfkE LkÚke. {køko, çktËhku, hu÷ðu, nðkE {wMkkVhe, ðes¤e, yLku ËqhMkt[kh suðk ûkuºkkuLkku yãíkLk xufTLkku÷kìS MkkÚkuLkk rðfkMk {kxuLkk rðÍLk íkiÞkh Úkðk ÷køÞk Au yLku y{÷efhý {kxu ykøk¤ ðÄe hÌkk Au.

òu fu, yÚkoþk†Lke yuhý Ãkh ¼÷u íksT¿kku Wå[fkurxLkk þçËku, fkhýku yLku hMk«Ë íkkhýku MkkÚku ÃkkuíkkLkk {tíkÔÞku hsq fhe hÌkk nkuÞ, Ãkhtíkw LkhuLÿ {kuËeLku Mk{sðk yux÷k Mknu÷k LkÚke. íku{Lku Mk{sðk {kxu íkLk, {Lk fu ÄLkLkk Mkk{ÚÞoLku çkË÷u íkÆLk Mkk{kLÞ sýLkwt rLk{o¤ ÓËÞ òuEyu, çkwrØ[kíkwÞoLku çkË÷u yLkw¼qríksLÞ rð[kh òuEyu, MðkÚkoLku çkË÷u Ãkh{kÚkoLke árü òuEyu, yrÄfkh¼kðLkkLku çkË÷u fíkoÔÞ¼kðLkkÚke htøkkÞu÷wt ÔÞÂõíkíð òuEyu yLku Mk¥kkLku çkË÷u MkuðkLke íkíÃkhíkk nkuÞ íkuLku s {kuËeLkkur{õMk Mk{sðk{kt Ãkqhe MkV¤íkk {¤u. yk {kxu MkkiÚke ÷kÞf {kýMk ¼khíkLkku ¼ku¤ku Lkkøkhef s nkuE þfu, su yuf ÷exe{kt ÃkkuíkkLkk rðntøkkð÷kufLkLku hsq fheLku fne þfu fu , Mk{]Ø ¼khíkLkwt rLk{koý Lkerík yLku rLkÞíkLkk LkqíkLk {køkuo s þõÞ Au, su LkhuLÿ {kuËe fhe hÌkk Au. 

Leave a reply

Scroll Up