Blog

વિકાસની વાત અને ધર્મઝનૂનનું ધર્મસંકટ

વિકાસની વાત અને ધર્મઝનૂનનું ધર્મસંકટ

ભારતના ભાગલાં પડ્યા પછી છ દાયકા બાદ એટલું તો નિર્વિવાદપણે સિદ્ધ થયું જ છે કે, ભારત શક્તિશાળી બનતું ગયું છે અને પાકિસ્તાન નબળું પડતું ગયું છે. ધર્મનો ઝંડો લઈને રાજનીતિ કરવાવાળાના ગળે ક્યારેય ન ઊતરે તેવું સત્ય એ છે કે દુનિયામાં ધર્મ આધારિત શાસનપદ્ધતિ જે-જે દેશોમાં છે, ત્યાંની પ્રજા પાયમાલ થયેલી છે. ધર્મઝનૂન અને વિકાસ વચ્ચે સિદ્ધાંત અને વ્યવહાર બંને દૃષ્ટિએ બારમો ચંદ્રમા છે. સોળમી સદી તરફ જ નજર રાખી શકતાં લોકોને એકવીસમી સદીનો અંદાજ ક્યારેય આવી શકે, તે માનવું ભૂલભરેલું છે. 

¼khíkLke ðkík fheyu íkku ykÍkËeLke hkíku rçkúrxþhku ßÞkhu ¼khík Akuze síkkt níkkt íÞkhu ¼khík ftEf ykðwt níkwt. 27 fhkuz 50 ÷k¾ rnLËw, su{kt 7 fhkuz íkku yMÃk]~Þ økýkíkk níkk. 3 fhkuz 50 ÷k¾ {wMk÷{kLk, 70 ÷k¾ r¾úMíke, 60 ÷k¾ rþ¾, 1 ÷k¾ ÃkkhMke yLku 24 nòh ÞnqrË níkk. yk{kt yuf yk¾ku nkì÷uLz Ëuþ ¼hkÞ íkux÷k ¼e¾kheyku níkk, 1 fhkuz 10 ÷k¾ MkkÄw-MkLÞkMke níkk, 2 fhkuz ykrËðkMke níkk. økkhwze, òËwøkh, Ëkuhzk QÃkh [k÷Lkkh ¾u÷kze, yki»kÄ ðLkMÃkríkyku ðu[Lkkhk ðøkuhu suðe ÂMÚkh {wfk{ rðLkk Mkíkík ¼xfíke hnuLkkhe òríkykuLke sLkMktÏÞk 1 fhkuz níke. yk çkÄk fw÷ {¤eLku Mk¥kkðkh 15 ¼k»kkyku yLku 845 çkku÷eyku çkku÷íkk níkkt. ÃkrhÂMÚkrík yu níke fu yhMk-ÃkhMk ðkík fhðk {kxu íku Mk{Þu ykÃkýe hk»xÙ¼k»kk rnLËe Lknª, Ãkhtíkw íkqxe-Vqxe ytøkúuS ¼k»kkLkku Mknkhku ÷uðkíkku níkku. Ëhhkus 38 nòhLke ðMkíke ðÄíke níke, su{ktLkku [kuÚkku ¼køk Ãkkt[ ð»koLke ô{hu ÃknkU[íkk Ãknu÷kt  s {]íÞw Ãkk{íkku. «ríkð»ko çkeò 1 fhkuz ÷kufku Ãkqhíkk Ãkku»kýLkk y¼kðu {he síkk. 83 xfk ðMkíke rLkhûkfh níke. hkusLke {kÚkkËeX ykðf Ãkkt[ MkuLx sux÷e níke yLku ËkÞfkykuÚke ÃkkuíkkLkk s Ëuþ{kt ykÍkËe {kxuLke [¤ð¤ [÷kðe hnu÷k fhkuzku ¼khíkeÞku {kxu MðkíktºÞLke Qsðýe Ãký ÷k¾ku MðsLkkuLke fí÷uyk{Úke hõíkhtrsík hne níke.

EríknkMk Mkkûke Au fu, ¼khíkLkk hõíkhtrsík ¼køk÷kLkk {q¤{kt Ä{oÍLkqLk yLku fku{e ði{LkMÞ s {wÏÞ fkhý hnu÷wt. ÃkkrfMíkkLku {wÂM÷{ hkøk yk÷kÃÞku yLku ¼khíku rnLËw-{wÂM÷{ yufíkkLkku rMkØktík yÃkLkkÔÞku. MkËTLkMkeçku  ¼khíku ‘rnLËw hk»xÙ’ çkLkðkLku çkË÷u rçkLkMkkt«ËkrÞf hk»xÙLke MktfÕÃkLkkLku {nkuh {khu÷e. yksLke {qÕÞrnLk çkLke økÞu÷e yLku yLkuf heíku ¾hzkE [qfu÷e fkUøkúuMk ¼÷u ÷kufkuLku Mk{òðe LkÚke þfe, Ãkhtíkw yk ËuþLku fkUøkúuMkLke MkkiÚke {kuxe WÃk÷ÂçÄ yu hne Au fu íku Mk{ÞLke ÃkrhÂMÚkrík{ktÚke MkV¤íkkÃkqðof ÃkMkkh ÚkELku ¼khíkLke økkzeLku «økríkþe÷ íkÚkk {sçkqík ÷kufþkneLkk Ãkkxk Ãkh Ëkuzíke fhe çkíkkðe Au.

fuLÿ{kt ¼khíkeÞ sLkíkk ÃkûkLkk Lkuík]íð nuX¤ Lkðe Mkhfkh yÂMík¥ð{kt ykÔÞk çkkË ¼qíkfk¤Lke {kVf VheÚke rnLËwíð yLku MktMf]ríkLkk  ykuXk nuX¤ òík-òíkLke økríkrðrÄyku íkus çkLke økE Au. hk»xÙeÞ MðÞt Mkuðf Mkt½ yLku íkuLke ¼økeLke MktMÚkkyku rðï rnLËw Ãkrh»kË, çkshtøk ˤ, yr¾÷ ¼khíkeÞ rðãkÚkeo Ãkrh»kË rðøkuhu ‘÷kufòøk]rík’Lkk fkÞkuo{kt Mkr¢Þ ÚkE økÞk Au. Ä{kOíkhý yLku ‘½hðkÃkMke’Lkk {wÆu MktMkË çku MkÃíkknÚke XÃÃk Au. {k{÷ku Ä{koíkth îkhk rnLËw{ktÚke r¾úMíke fu {wMk÷{kLk çkLke økÞu÷kykuLku rnLËw Ä{o{kt ÃkkAk ÷kððkLkku Au. Mkt½Lkk ðzk {kunLk ¼køkðík ¾wÕ÷uyk{ fnu Au fu ‘y{khku {k÷’  ÃkkAku ÷kðeLku s hneþwt. ðeyu[ÃkeLkk ðzk yþkuf ®Mk½÷ fnu Au fu rËÕne{kt 12{e MkËe{kt hksÃkqík hkòyku yLku Ãk]Úðehks [kinkýLke nkh ÃkAe rnLËwyku nðu Vhe Mk¥kk Ãkh ykÔÞk Au. ykLke Mkk{u n{ýkt s {]ík:«kÞ ÚkE [qfu÷k ÷k÷w, {w÷kÞ{, Lkeíkeþ suðk Lkuíkkyku Vkì{o{kt ykðe økÞk Au. stíkh{tíkh Ãkh òËqLkku ¾u÷ çkíkkðíkk nkuÞ íku{ yk xku¤feyu LkhuLÿ {kuËeLke xuÃk Mkt¼¤kðeLku Xufze Qzkðe. ÷k÷wyu fÌkwt fu, {wÂM÷{kuLku fkuE {kELkku ÷k÷ fkZe Lknª þfu. {w÷kÞ{u yu s sqLke hìfzo ðøkkzíkkt rðfkMkLkk økwshkík {kuz÷Lke yLku ík]ý{w÷Lkk yku çkúkÞLku ðzk«ÄkLk {kxu Xufze Wzkðíkkt fÌkwt fu, MktMkË{kt ykððk {kxu 56 #[Lke AkíkeLke Lknª, Ãkhtíkw 4 #[Lkwt rË÷ òuEyu. fw÷ {¤eLku MkeLk yuðku Au fu nsw n{ýkt s «[tz ÷kufr«Þíkk MkkÚku Mk¥kk Ãkh ykðu÷k LkhuLÿ {kuËeLku økwLkuøkkhLkk fXuhk{kt ¾zk fhe ËuðkÞk Au. A {rnLkkLkk þkMkLk çkkË ð[LkkuLkku rnMkkçk {køkðkLkwt þY ÚkE økÞwt Au. ËuþLke sLkíkk Mk{ûk ÃkkuíkkLkwt ðsqË Mkkrçkík fhðk yLku xeðe fðhus îkhk MktMkËLkk MkºkÚke ðÄkhu Mkkhku {kufku çkeòu fÞku nkuE þfu ?

fkUøkúuMkLku øk÷økr÷Þk ÚkE hÌkk Au yLku ðzk«ÄkLkLkk rLkðuËLk {kxu çkq{hký {[kðu Au. íkuLke Mkk{u fuLÿ Mkhfkh ðíke MktMkËeÞ fuLÿeÞ {tºke ðUfiÞk LkkÞzwyu MktMkË{kt rLkðuËLk ykÃÞwt Au fu, ‘Mkhfkh fu ¼ksÃk çku{ktÚke fkuE Ä{kOíkhý MkkÚku Mktf¤kÞu÷k LkÚke. íku{Lku yk {wÆk MkkÚku fkuE ÷uðkËuðk LkÚke. òu fkuE fkÞËkLkwt ¼tøk fhíkwt nkuÞ íkku íkuLku Mkò fhðkLke sðkçkËkhe hkßÞMkhfkhLke Au.’   yLku Ãkûk ðíke ¼ksÃk «{w¾ yr{ík þknu fÌkwt Au fu, ‘rðfkMkLkk yusLzkLku fkuE yxfkðe þfþu Lknª.’ yk çkÄe fkøkkhku¤ ðå[u LkhuLÿ {kuËe [qÃk Au.

Ëuþ yðkfT çkLke økÞku Au. rðfkMkLkk Mk{ÚkoLk{kt ÃkkuíkkLku su {çk÷¾ ÷kufMk{ÚkoLk {éÞwt Au íkuLke Mkk{u Ä{oLkk Lkk{u ÃkrhðkhLkk MkÇÞku îkhk s ¾zwt fhðk{kt ykðu÷k Ä{o Mktfx ðå[u yxðkÞu÷k ðzk«ÄkLku yux÷ku Eþkhku sYh fÞkuo Au fu, ‘ÃkrhÂMÚkrík fkçkq çknkh sþu íkku ÃkË Akuzíkkt y[fkEþ Lknª.’

ynªÞk yu WÕ÷u¾ sYhe Au fu, yk Ëuþ{kt MkkiÚke {kuxe Mk{MÞk su-íku þçËkuLke ÔÞkÏÞkLke Ãký Au. rnLËwíð yLku rçkLkMkkt«ËkrÞfíkk çktLku þçËku yuðk Au fu suLke ykÃkýk çktÄkhý{kt, çkku÷e{kt, rð[kh{kt fu ÔÞðnkh{kt fu Mk{sý{kt ¼khu økqt[ðkzku Vu÷kðkE hÌkku Au. rnLËwíð yu yMk÷{kt  Mkfkhkí{f yLku rðþk¤ árüfkuý Ähkðíke yLku MkðoÄ{o fnku fu Mkðo ÃktÚk fnku, íkuLkk «íÞu Mk{¼kð Ähkðíkwt ËþoLk, rð[khÄkhk yLku SðLkþi÷e Au, suLku ðuËku-Ãkwhkýku-WÃkrLk»kËku yLku þk†ku{kt íkÚkk Mðk{e rððufkLktË îkhk yLkuf heíku ÔÞkÏÞkrÞík fhkÞu÷wt Au. yksu Ëuþ{kt Ä{oLkk Lkk{u yÄ{oLkku, LkeríkLkk Lkk{u yLkeríkLkku íkÚkk Mkk[k rnLËwíðLke rðYØ yuðe Lkfkhkí{f yLku Mktfwr[ík rð[khMkhýeLkwt Íuh Mk{ks{kt Vu÷kðkE hÌkwt Au, íÞkhu MkkiÚke ðÄw LkwfMkkLk rnLËwykuLku ÚkE hÌkwt Au yLku rnLËwíð Ãký çkËLkk{ ÚkE hÌkwt Au. òÛÞu-yòÛÞu Ãký ykðwt fhLkkhk ÷kufkuLku Ä{o«u{e fu Ëuþ«u{e  fne þfkÞ Lknª.

ykLke Mkk{u rçkLkMkkt«ËkrÞfíkk ytøku Ãký ykðe s økqt[ðý Au. rçkLkMkkt«ËkrÞfíkkLkku yÚko Ä{orðrnLk Lknª, Ãkhtíkw Ä{o¼kðLkk MkkÚkuLke þkMkLkÔÞðMÚkk. çktÄkhýLkk ½zðiÞkykuyu su fÕÃkLkk fhe níke, íkuLke rðYØ hksfeÞ Ãkûk íkhefu fkUøkúuMku Mk¥kk xfkððk {kxu su heíku ÷½w{rík Mk{wËkÞLku ðkìx çkuLf íkhefuLkku WÃkÞkuøk fhðk fèhðkËe {wMk÷{kLkkuLke çkuhkufxuf yÄkŠ{f ð]r¥k-«ð]r¥kykuLku Ãkku»kðkLkwt fk{ íkÚkk çknw{rík Mk{wËkÞLku yLÞkÞ íkÚkk Mkíkík ÃkûkÃkkík fheLku ÷kuf{kLkMk{kt rçkLkMkkt«ËkrÞfíkkLke ÔÞkÏÞk s Mk{q¤e çkË÷e Lkk¾e.

yk Mkt˼o{kt òuEyu íkku yksu su Mkkt¼¤ðk {¤u Au íku LkÚke Mkk[wt rnLËwíð fu LkÚke Mkk[e rçkLkMkkt«ËkrÞfíkk. ík¥ð-Mk¥ðLke heíku òuEyu íkku çktLku yuf s Au. yux÷wt fne þfkÞ fu {nkí{k økktÄeLke fkUøkúuMk yLku rððufkLktËLkwt rnLËwíð çku yuf s Au yLku yk ËuþLke «òLke íkkMkeh yLku íkkýkðkýk yu™e MkkÚku s ðýkÞu÷k Au. ¼khíkeÞ sLkíkk Ãkûku Ãký ¾kMk ÞkË hk¾ðwt òuEyu fu fèh rnLËwíð yLku Ët¼e rçkLkMkkt«ËkrÞfíkkLke ÂMÚkrík ðå[u íkuykuyu hsq fhu÷k MkktMf]ríkf hk»xÙðkËLke rð[khÄkhkLku ÷kufkuLkwt yLkw{kuËLk yuÚke s ðÄkhu {¤íkwt økÞwt Au. yk{, rðÃkheík yk[hý fhLkkhkykuLkwt ÃkíkLk ¼÷u rLkrùík nkuÞ fu Lk nkuÞ, Ãkhtíkw yíÞkhu Mkðk÷ ËuþLku ÚkE hnu÷k y{ÞkorËík LkwfMkkLkLkku Au.

yuf ðkík rLkrùík Au fu, økE ÷kufMk¼kLke [qtxýe{kt ÷kufkuyu fkuE rð[khÄkhkLku Lknª, Ãkhtíkw rðfkMk yLku MkwþkMkLkLkk {wwÆkLku ÃkkuíkkLkwt Mk{ÚkoLk ykÃke sLkkËuþ LkhuLÿ {kuËeLkk Lkuík]íð{kt ykÃÞku Au. LkhuLÿ {kuËeyu Ãký ÷kufkuLke yÃkuûkkykuLku Ãkkh¾eLku {kuxk¼køku yuf÷u nkÚku su ÄqtykÄkh «[kh fheLku Mk{økú ËuþLku yLku ¾kMk fheLku ÞwðkÃkuZeLku 21{e MkËeLke «økríkþe÷ rð[khÄkhk MkkÚku ËuþLku ykøk¤ ÄÃkkððkLkwt yknTðkLk fÞwO íÞkhu fuLÿ{kt ¼ksÃkLke Mkhfkh h[kE Au. nðu ßÞkhu rnLËw MktøkXLkku yuðwt {kLkíkk nkuÞ fu LkhuLÿ {kuËeLku rnLËw nkuðkÚke ÷kufkuyu «MÚkkrÃkík fÞko Au, íkku íkuykuLke ¼q÷ Au.

Mkðk÷ku ½ýk çkÄk Au. Mkk[wt þwt yLku ¾kuxwt þwt ? Mkkhwt þwt yLku LkhMkwt þwt ? ¼ksÃk Mkhfkh yLku rnLËwðkËe MktøkXLkkuLke {e÷e¼økík Au fu {ík¼uËku ? hýLkerík Au fu rð[khneLk ÔÞkÞk{ ? ËuþLkwt rník fu yrník ? ¼ksÃk {kxu hksfeÞ ÷k¼ Au fu rðÃkûkku {kxu MktSðLke ? yu su ftE nkuÞ íku, Ãkhtíkw fMkkuxeLke yk Ãk¤ ðzk«ÄkLkLke rðïMkLkeÞíkk {kxu yrík {n¥ðLke Au. ykøkk{e rËðMkku{kt ðzk«ÄkLkLkwt ð÷ý yLku yk[hý ËuþLke ykçkkËe fu çkhçkkËeLke rËþk Lk¬e fhðk Mkûk{ çkLke þfu íku{ Au. fkuELkk Ãký Ëuþ«u{ Ãkh þtfk Lk fheyu íkku Ãký yrLkðkÞo sýkíkk fkÞkuo Ãký ÞkuøÞ Mk{Þu ÚkkÞ íkku s íkuLkwt Mkfkhkí{f Ãkrhýk{ {¤e þfu Au. MkhËkh Ãkxu÷u Ãký yufðkh fnu÷wt fu, Mkt½Lke Ëuþ¼Âõík Mkk[e, Ãkhtíkw fkÞoÃkØrík ¾kuxe Au. ðzk«ÄkLku Ãký shk swËe heíku fÌkwt Au fu, «&™ku ½ýkt çkÄk Au, Ãkhtíkw {khe «kÚkr{fíkk{kt rðfkMkLkku {wÆku Au, su hkníkLke ðkík Au.

ykÍkËe Mk{ÞLkk ¼khíkLke ÂMÚkrík Vhe Lk ÚkkÞ íku {kxu Ä{oÍLkqLkLkk Ä{oMktfx ðå[u VMkkðkLku çkË÷u rðfkMkLke «økríkþe÷ hkn Ãkh ðzk«ÄkLk ËuþLku ÷E sþu íku òuðk Ëuþ ykíkwh Au.

Leave a reply

Scroll Up