Blog

ચીનના રાષ્ટ્રપતિની ભારત મુલાકાત: વ્યૂહાત્મક વિદેશનીતિ જરૂર, પણ વિશ્વાસની ઊણપ દૂર થશે ?

ચીનના રાષ્ટ્રપતિની ભારત મુલાકાત: વ્યૂહાત્મક વિદેશનીતિ જરૂર, પણ વિશ્વાસની ઊણપ દૂર થશે ?

“વડાપ્રધાન પદે આરૂઢ થયા પછી આટલા ટૂંકા સમયગાળા દરમિયાન વિદેશનીતિના મામલે મહાસત્તાઓનું વિશેષ ધ્યાન ભારત તરફ આકર્ષાય, તેવું આ પહેલાં નરેન્દ્ર મોદી સિવાયના કોઈ વડાપ્રધાનના કિસ્સામાં બન્યું નથી. માત્ર ભારતના જ નહીં, પરંતુ અમેરિકા, રશિયા, ચીન, જાપાન, જર્મની જેવા મોટા દેશો વચ્ચે પણ ભારતને વહાલા થવાની હોડ હાલ જોવા મળી રહી છે.” 

yuðwt LkÚke fu LkhuLÿ {kuËeyu hkíkku hkík ¼khíkLku þÂõíkþk¤e çkLkkðe ËeÄwt Au, Ãkhtíkw ¼khíkLke ûk{íkkLkku Ãkrh[Þ ËwrLkÞkLku çkhkçkh fhkððk {kxuLke rðËuþLkeríkLke þíkhts økkuXððk{kt íkuyku su heíku ykçkkË MkV¤ ÚkE hÌkk Au, íku {n¥ðLkwt Au. rðËuþe hksfeÞ rð&÷u»kfku Ãký {kuËeLke yk ûk{íkkLku ykùÞoÃkqðof rLknk¤e hksfeÞ íkÚkk ykŠÚkf ûkuºku ðirïf Mk{efhýku{kt ykðLkkhk yk{q÷[q÷ ÃkrhðíkoLk Mk{sðkLkk yÇÞkMk{kt ÷køke økÞk Au.

þÃkÚkøkúný rðrÄ{kt s Ëûkuþ ËuþkuLku yk{tºký ykÃke ðzk«ÄkLk íkhefuLkk ÃkkuíkkLkk «Úk{ rËðMkÚke s {wíMkÆeøkeheLkku Ãkrh[Þ fhkðeLku LkhuLÿ {kuËeyu Ãkzkuþe Ëuþku WÃkhktík yLÞ ËuþkuLku 21{e MkËe ¼khíkLke nþu, íkuðk ÃkkuíkkLkk EhkËkLkku ÏÞk÷ ykÃke ËeÄu÷ku. LkuÃkk¤, çkúkrÍ÷, ¼qíkkLk yLku òÃkkLkLke yuf fhíkkt yuf [rZÞkíke MkV¤ rðËuþÞkºkk yLku íku ËuþLke sLkíkkLkk rË÷ Síke ÷eÄk çkkË nðu [eLkLkk hk»xÙÃkrík þe [eLk®Vøk ¼khík ykðe hÌkk Au yLku íku{Lke Þkºkk økwshkíkÚke þY ÚkE hne Au. ykLkk ÃkAe íkhík s LkhuLÿ {kuËe yk s {rnLkkLkk ytík{kt y{urhfk sE hÌkk Au, ßÞkt ykuçkk{k ðneðxeíktºk íku{Lkwt W»{k¼uh Mðkøkík fhðk õÞkhLkwtÞ {[e Ãkzâwt Au. yks MkwÄe y{urhfk suðk Ëuþ{kt ¼khíkLkk LkuíkkykuLke nksheLke LkkUÄ su heíku LkøkÛÞYÃku ÷uðkíke hne Au, íkuLke Mkk{u {kuËe {kxu ykðe íkiÞkheLkk yLkuf Mkqr[íkkÚkkuo Au.

LkhuLÿ {kuËeyu su ¢{{kt íku{Lkku «ðkMk fkÞo¢{ økkuXÔÞku Au, íku òuíkkt íku{Lke Ëe½o-árüLke MkkÚkuMkkÚku ðirïf hksh{ík ytøkuLkwt ®[íkLk yLku ËþoLk fux÷wt MÃkü yLku Mk[kux Au íku Mk{òÞ Au. ðzk«ÄkLkLke òÃkkLk Þkºkk íku{Lke ºký {n¥ðÃkqýo ËuþkuLkk ðzk MkkÚkuLke {w÷kfkík{kt «Úk{ Au. òÃkkLk ÃkAe [eLk yLku íÞkhçkkË y{urhfkLkk ðzkyku MkkÚku íku{Lke {w÷kfkíkku ÞkuòLkkh Au. yk ºkýuÞ {w÷kfkíkku Úkfe {kuËe ¼khíkeÞ rðËuþLkeríkLke AkÃk íku Ëuþku Ãkh sYh Akuzþu, Ãkhtíkw ykðLkkhk rËðMkku{kt ¼khíkLke hýLkerík fÞk Mktòuøkku{kt, fÞk Ëuþku MkkÚku fuðe nþu, íkuLkk Ãký fux÷ktf {kÃkËtzku ònuh Úkþu. [eLkLkk fux÷ktf yk¢{f ðíkoLk Mkk{u ¼khík Lkkhks Au, Ãkhtíkw ÔÞkÃkkh ûkuºku çktLkuLku yufçkeòLke sYh Ãký yux÷e s Au. yk Mkt˼o{kt ¼khíkLkwt ð÷ý [eLk MkkÚku fuðwt nþu, íku òýðk{kt ¼khíkeÞku WÃkhktík yLÞ ËuþkuLku Ãký fwíkqn÷ Au.  

¼khík Ëuþ y{urhfk, hrþÞk, [eLk yLku òÃkkLk suðk Ëuþku {kxu fux÷wt {n¥ðLkku Au, íku rðËuþeLkuíkkykuLkk rLkðuËLkku íkÚkk íkuykuLkk ðneðxeíktºkLke ËkuzkËkuz{kt òuðk {¤u Au. {kuËeLke {w÷kfkík [eLkLkk hk»xÙÃkrík MkkÚku ÚkkÞ íÞkhu MkkiÚke {kuxe fMkkuxe MkhnË rððkË ytøkuLke {ttºkýkLke hnuþu. AuÕ÷k Úkkuzkt Mk{Þ Ëhr{ÞkLk [eLk rËðMku rËðMku yk¢{f òuðk {éÞwt Au. yk Mkt˼o{kt òuEyu íkku, [eLkLkk hk»xÙÃkrík ¼khík ykðu íku Ãknu÷kt íkuLku çku Íkxfk {¤e [qõÞk Au. yuf, LkhuLÿ {kuËeyu ykzfíkhe heíku [eLkLku MktËuþ ÃkkXðíkk nkuÞ íku heíku òÃkkLke WãkuøkÃkríkyku MkkÚkuLkk yuf Mk{kht¼{kt fÌkwt fu, ËwrLkÞk{kt çku «ðknku Mkr¢Þ Au, rðfkMkðkË yLku rðMíkkhðkË. yk{ fne [eLkLku rðMíkkhðkËe ð]r¥k íÞS Ëuðk òÃkkLkLke Ähíke ÃkhÚke ðzk«ÄkLku MktËuþ {kuf÷eLku W{uÞwO fu, ¼khík rðfkMkLku ðhu÷wt Au. yk WÃkhktík òÃkkLk MkkÚku ykøkk{e Ãkkt[ ð»ko Ëhr{ÞkLk 3500 fhkuz zku÷hLkk ¼khík{kt rðËuþe nwtrzÞk{ýLkwt hkufký {kxuLkku fhkh fheLku [eLkLku yuðku Ãký MktËuþ ÃkkXÔÞku fu ¼khíkLkk òÃkkLk MkkÚkuLkk MktçktÄku ½ýkt {sçkqík Au. çkeòu Íkxfku, n{ýkt s LÞqÞkìfo{kt zu{ku¢urxf ÃkkxeoLkk yuf fkÞo¢{{kt y{urhfLk hk»xÙÃkrík çkhkf ykuçkk{kyu fÌkwt fu, ‘yksLkk Mk{Þu ËwrLkÞkLku y{urhfe Lkuík]íðLke MkkiÚke ðÄw sYh Au. hrþÞk yLku [eLkLke òu fkuE ðkík fhíkwt nkuÞ íkku MÃkÄko{kt íkuyku y{urhfkLke LkSf Ãký õÞktÞ Vhfe þfu íku{ LkÚke!’  yk{kt ¼khíkLkku Mktfuík yu Au fu, íku [eLkÚke zhíkwt LkÚke yLku y{urhfkLkku Mktfuík yu Au fu, ¼khíku y{urhfkLke [eLk MkkÚku Mkh¾k{ýe Lk fhðe òuEyu. y÷çk¥k, y{urhfkLku yu zh [ku¬Mk Au fu, ¼khík, [eLk yLku òÃkkLkLke yurþÞkE yufíkk íkuLkk {kxu MkkiÚke {kuxk ÃkzfkhMðYÃk çkLke þfu íku{ Au yLku íkuÚke s yk Ähe MktÞwõík heíku y{urhfk rðYØ {sçkqík Lk çkLkíke òÞ íkuLke fk¤S y{urhfk ÷E hÌkwt Au.

¼khík yLku [eLk rðïLkk çku {kuxk rðfkMkþe÷ Ëuþ Au. çktLkuyu þktrík yLku rðfkMkLke rËþk{kt ½ýe «økrík fhe Au. ykŠÚkf Míkhu çktLku Ëuþ ÍzÃkÚke «økrík fhe hÌkk nkuE «ríkMÃkÄeo Ãký Au. yktfzkyku Ëþkoðu Au fu ðirïf çkkçkíkku{kt MktÞwõík hk»xÙMkt½{kt swËe swËe yLkuf çkkçkíkku Ãkh ÚkÞu÷k {íkËkLk{kt ¼khík yLku [eLkLkwt ð÷ý {nËT ytþu Mk{kLk hÌkwt Au. çktLku ËuþLkwt nk÷Lkwt ÷ûÞ ÃkkuíkkLke sLkíkkLke Mkw¾-Mk{]rØ íkhV Au íkuðwt sýkÞ Au. y÷çk¥k, MkhnË rððkË yuðku srx÷ Au, fu íkuLkwt rLkhkfhý ykðu íÞkt MkwÄe çktLku Ëuþku ðå[u rðïkMkLke QýÃk Ëqh ÚkkÞ íkuðwt ÷køkíkwt LkÚke. ¼khíkLkk øk]n hkßÞ{tºke rfhý rhSswyu n{ýkt s MktMkË{kt sýkÔÞwt níkwt fu, [eLk îkhk ½qMký¾kuheLke ½xLkkyku rËðMk{kt yuf fhíkkt ðÄkhu ðkh «{kýu ðÄe hne Au. økE íkk. 4Úke ykuøkü MkwÄe{kt yuðe LkkLke-{kuxe {¤eLku fw÷ 334 ½xLkkyku ½xe nkuðkLke íkuykuyu {krníke ykÃku÷e. ykLkku yÚko yu ÚkÞku fu ¼khík {kxu [eLk ykŠÚkf ûkuºk fhíkkt Mkkðo¼ki{íðLke árüyu ðÄw ÃkzfkhYÃk Au.

òuu fu, çktLku Ëuþku îkhk Mkfkhkí{f Mktfuíkku {kuf÷kE hÌkk Au. ðzk«ÄkLk íkhefu LkhuLÿ {kuËeyu çkeò fkuE Ëuþ fhíkkt MkkiÚke Ãknu÷wt Mðkøkík [eLkLkk rðËuþ{tºkeLkwt fÞwO Au. fkuEÃký {kuxk ËuþLkk ðzk MkkÚku rîÃkûkeÞ {w÷kfkíkLkk Mkt˼o{kt íku{ýu çkúkrÍ÷{kt rçkúõMk ËuþkuLkk Mkt{u÷Lk Ëhr{ÞkLk [eLkLkk hk»xÙrík þe [eLk®Vøk MkkÚku s {w÷kfkík fhu÷e yLku ¼khík ykððk  Mkk{uÚke s yk{tºký Ãký ykÃku÷wt.

 [eLkLkk hk»xÙÃkrík þe [eLk®Vøk ¼khík ykðu íku Ãknu÷kt ðzk«ÄkLkLkk ¾kMk Ëqík íkhefu íku{Lkk hk»xÙeÞ Mkwhûkk Mk÷knfkh ySík zku¼k÷ økÞk {tøk¤ðkhu þe [eLk®Vøk MkkÚku {w÷kfkík fhe ykÔÞk Au. íÞkt Ãkºkfkhku MkkÚkuLke ðkík[eík{kt zku¼k÷u çkeS fkuE rðøkík íkku Lk ykÃke, Ãkhtíkw yux÷wt [ku¬Mk fÌkwt fu, yk Mk{Þu [eLk yLku ¼khík{kt {sçkqík Lkuík]íð Au. çktLku ËuþkuLkwt Lkuík]íð MkhnË rððkËLku Wfu÷eLku rîÃkûkeÞ MktçktÄkuLku ¾qçk s {sçkqík fhe ËE þfu íku{ Au. zku¼k÷ íÞktLkk yøkúýe hksLkuíkk yLku Mxux fkWÂLMk÷h Þktøk òÞ[eLku Ãký {¤u÷k, suyku ¼khík-[eLk ðkíkko÷kÃkLkk rðþu»k «ríkrLkrÄ Au. íku{ýu Ãký yuðwt fÌkwt fu, y{u çktLku ËuþkuLkk MktçktÄkuLku Lkðe Ÿ[kEyu ÷E sðk ¾qçk WíMkwf Aeyu.

[eLku Ãký íkuLkk hk»xÙÃkrík ¼khík ÃkÄkhu íku Ãknu÷kt yuf zur÷økuþLk {kufÕÞwt Au. ¼khík ytøkuLke Lkerík {kxuLkk [eLke rðËuþ {tºkk÷ÞLkk Mk÷knfkh {k åÞk ÷e Ãký nk÷ ¼khík{kt Au. [kÞLkk heVkì{o Vkìh{Lkk íkuyku yuÂõÍõÞwxeð zkÞhuõxh Au. íkuyku fnu Au fu, MkhnËe rððkËLkk Wfu÷ {kxu ¼khík yLku [eLku ¾qçk {kuxe Mk{sqíke fhðe Ãkzþu. íkuyku ÃkkuíkkLke ðkík{kt ½ýk ykþkðkËe sýkÞ Au. {kæÞ{ku MkkÚku ðkík fhíke ð¾íku íkuykuyu yuf çkkçkík íkhV rðþu»k æÞkLk ËkuÞwO níkwt fu, ¼khík yLku [eLk çktLku Ëuþkuyu ¾kMk òuðwt Ãkzþu fu MkhnË Ãkh LkkLkk-{kuxk A{f÷kykuLku ðÄw {n¥ð Lk yÃkkðwt òuEyu, fkhý fu MkhnË Ãkh þktrík hnu íku yíÞtík sYhe Au. íku{ýu yu{ Ãký fnu÷wt fu, [eLk yLku ¼khíku yufçkeò ÃkkMkuÚke þe¾ðkLkwt hnuþu.

LkhuLÿ {kuËeLkwt rðþu»k æÞkLk ¼khík yLku [eLk ðå[u ÔÞkÃkkh ûkuºku su yMktíkw÷Lk Au íkuLku Mktíkwr÷ík fhðk Ãkh Au. ¼khík [eLkLku sux÷e rLkfkMk fhe hÌkwt Au, íkuLkk fhíkkt ºký økýe rLkfkMk [eLk ¼khíkLku fhe hÌkwt Au. ð¤e, [eLk ÃkkuíkkLkk yÚkoíktºkLku {sçkqík fhðk {kxu Ãkzkuþe ËuþkuLkk fk[k {k÷Lkku ¾qçk {kuxk WÃkÞkuøk fhe hÌkwt Au. ðzk«ÄkLku yuÚke s ÃkkuíkkLke yuðe ÔÞqnh[Lkk íkiÞkh fhe ËeÄe Au fu, suÚke ¼khíkLke {k¤¾køkík MkwrðÄkykuLkk rðfkMk {kxu [eLkLkk {çk÷¾ nwtrzÞk{ýLkku WÃkÞkuøk ÚkE þfu. ykðwt yux÷k {kxu Ãký Mk{òÞ Au fu, íkksuíkh{kt s Lkðe rËÕne ¾kíku økwshkíkLkk {wÏÞ{tºke ©e{rík ykLktËeçkuLk Ãkxu÷ økwshkík{kt ÞkuòLkkh ykøkk{e ðkÞçkúLx Mk{ex {kxu WãkuøkÃkríkykuLku {¤u÷k, íÞkhu [eLkLkk yuf WãkuøkÃkríkLkk Mkðk÷Lkk sðkçk{kt økwshkíkLkk Wãkuøk{tºke Mkkih¼ Ãkxu÷u ¾qçk MkhMk sðkçk ykÃkeLku íkuLku økwshkík (¼khík){kt {uLÞwVìõ[®høk fhðk yknTðkLk fÞwO níkwt.

[eLke hk»xÙÃkríkLkk ykøk{Lk xkýu yuf þõÞíkk yu Au fu MkhnË Ãkh íktøkËe÷e Lk ÚkkÞ íku {kxuLke fkuE {n¥ðLke ònuhkík ÚkE þfu. yk «fkhLke MktÞwõík ònuhkíkÚke {kºk çku Ëuþ ðå[uLkk MktçktÄku s Lknª MkwÄhu, çkÕfu yktíkhhk»xÙeÞ çkkçkíkku{kt Ãký ¼khík-[eLk {iºke yLkuf «fkhLkku «¼kð Ãkkze þfþu. çktLku Ëuþku ðå[u ykŠÚkf MknÞkuøkLkku ÔÞkÃk ðÄkhðkLke Ãký ònuhkík ÚkE þfu. MktÞwõík ònuhkík{kt ytíkrhûk ûkuºku íkÚkk MkktMf]ríkf ûkuºku Ãký ðÄw ykËkLk-«ËkLkLke ònuhkík ÚkE þfu.

[eLku Mk{wÿe huþ{ {køkoLkku «Míkkð fheLku ¼khíkLku íku{kt òuzkðk ykøkún fÞkuo Au, Ãkhtíkw ¼khíkLku íku{kt [eLkLkk RhkËkyku «íÞu þtfk Au. [eLkLkwt fnuðwt yuðwt Au fu, ‘íkuLkku RhkËku íkxeÞ Ëuþku MkkÚku MktçktÄku {sçkqík fhðkLkku Au. {uhe xkE{ rMkÕf {køkoLkk fkhýu Ëhuf «ËuþLku VkÞËku Úkþu. MkktMf]ríkf íkk÷{u÷ ðÄþu yLku ¼khíku íkuLku y{khe ÷~fhe ÔÞqn h[LkkLkk Mkt˼o{kt Lk òuðwt òuEyu.’ yk{ òuEyu íkku, [eLk îkhk «Míkkrðík Mk{wÿe huþ{ {køko Ërûký-Ãkqðo yurþÞk, Ërûký yurþÞk yLku ykr£fkLkk íkx «ËuþkuLku òuzðkLke yuf {n¥ðkfktûke ÞkusLkk Au. yk {køko îkhk çkÄk Ëuþku ðå[u ÃkhMÃkh ykŠÚkf MknÞkuøk ðÄu yu {kxuLke þõÞíkkyku hnu÷e Au. [eLkLkku ¼khík MkkÚku Ãký ÃkkhtÃkrhf yiríknkrMkf s{eLke huþ{ {køko Au s, suLku VheÚke Sðtík fhðkLke sYhík Au. ykLkk {kxu [eLku çkktø÷kËuþ, [eLk, ¼khík yLku BÞkt{kh ðå[u ykŠÚkf ÃkuMkus çkLkkððkLkku «Míkkð fÞkuo Au, suLkk Ãkh rð[kh rð{þo [k÷e hÌkku Au. yk rð»kÞ Ãkh Ãký ¼khík yLku [eLk íkuLkk MktÞwõík rLkðuËLk{kt WÕ÷u¾ fhu Au fu fu{, íku òuðkLkwt hnuþu.

[eLk «íÞu ¼khíkLke þtfk¼he Lksh nkuÞ íkuðku çkeòu {wwÆku sB{w yLku fk~{ehLkk rð»kÞLkku Au. [eLku sB{w yLku fk~{ehLkk ÷kufkuLku MxuÃk÷ rðÍk ykÃkeLku ¼khíkLke þtfk ðÄw çk¤ð¥kh çkLkkðe Au. [eLkLkwt yrÄf]ík ð÷ý òu fu yu s Au fu, fk~{ehLkku {wÆku ¼khík yLku ÃkkrfMíkkLku rîÃkûkeÞ MktðkË îkhk s sÕËe{kt sÕËe Wfu÷e ÷uðku òuEyu. fkhý fu, íkuLkk fkhýu {kºk çku Ëuþku ðå[uLkk MktçktÄku Ãkh s Lknª, Ãkhtíkw Mk{økú Ërûký yurþÞk Ãkh íkuLkku Lkfkhkí{f «¼kð Ãkze hÌkku Au.

nðu ßÞkhu ¼khíkLkk ðzk«ÄkLk LkhuLÿ {kuËe yLku [eLkLkk hk»xÙÃkrík þe [eLk ®Vøkþªøk ykÃkýk ½hyktøkýu {¤e hÌkk Au, íÞkhu ykþk hk¾eyu fu çktLku Ëuþku ðå[uLkk MktçktÄku ðÄw {sçkqík ÚkkÞ. fkuE økuhMk{s nkuÞ íkku íku Ëqh ÚkkÞ yLku yurþÞkLkk çku þÂõíkþk¤e Ëuþku ykŠÚkf, Mkk{krsf yLku MkktMf]ríkf ûkuºku MkkÚku ykøk¤ ðÄu íkku rðïLke MkkiÚke ðÄw ðMkíke Ähkðíkk yk çku Ëuþku çkLke çkXu÷k søkíkfkSLku Ãký MktÞ{Lkk ÃkkX ¼ýkðe þfu, íku yþõÞ LkÚke. ¼khík yLku [eLk su heíku ÃkhMÃkhLkk MktçktÄku MkwÄkhðk WíMkwf Au, íku òuíkkt nk÷{kt hnu÷e çktLku Ëuþku ðå[uLkk rðïkMkLke QýÃk Ëqh fhðk {kxu Ãký [eLkLkk hk»xÙÃkríkLke ykøkk{e {w÷kfkík ½ýe {n¥ðLke çkLke hnuðkLkk yutÄký Au.

Leave a reply

Scroll Up